Palmzondagviering 2010

Openingslied: JERUZALEM, STAD VAN GOD
    Refrein:
      Jeruzalem, stad van God,
      hier komt uw Koning, hier komt uw Heer,
      Jeruzalem, stad van mensen,
      zing Hem ter eer.

    Hier komt de koning van de vrede,
    die toekomst scheppen zal,
    Hij heeft zoveel voor ons geleden,
    dat hoor je overal. Refrein

    Hier komt een Koning zonder luister,
    die men verguizen zal,
    en toch: zijn licht verdrijft het duister,
    dat hoor je overal. Refrein

    Hij is een Koning in het kleine,
    die men verraden zal,
    en toch: zijn glorie zal verschijnen,
    dat hoor je overal. Refrein

    Hij is de Koning aller mensen,
    die men verwerpen zal,
    en toch: zijn liefde kent geen grenzen,
    dat hoor je overal. Refrein
Inleiding: PALMZONDAG
    De vredevorst komt op een ezel aan,
    de mensen gaan allen voor Hem buigen;
    zij maken nu voor Hem een vreugdebaan,
    en zullen hosanna voor Hem juichen.
    En zullen ook wij ergens langs de straten staan,
    om van onze eerbied voor deze koning te getuigen?

    Maar straks roept het hele volk in koor: kruisig Hem,
    Zij willen Hem niet meer hun koning maken.
    Hij geeft aan hun verlangen niet zijn stem
    Zij willen macht en daaraan wil Hij verzaken.
    En klinkt dan ook voor ons het requiem
    of kan zijn dienstbaarheid ons toch nog raken?
Lezing uit het evangelie volgens Lucas

    In die tijd trok Jezus verder en ging op naar Jeruzalem. Toen Hij Betfage en Betanie naderde, zond Hij twee van zijn leerlingen met de opdracht: "Gaat naar het dorp daar voor u. Bij uw binnenkomst zult ge een veulen vinden dat vastgebonden staat en waarop nog nooit iemand gezeten heeft; maakt het los en brengt het hier. Mocht iemand u vragen: Waarom maakt ge het los? Dan moet ge zeggen: De Heer heeft het nodig."
    Zij die gestuurd waren, gingen weg en bevonden het zoals Hij hun gezegd had. Toen ze het veulen losmaakten, vroegen hun de eigenaars: "Waarom maakt ge het veulen los?" Zij antwoordden: "De Heer heeft het nodig." Ze brachten het veulen bij Jezus, wierpen er hun mantels over heen en hielpen Jezus erop.
    Terwijl Hij voorttrok, spreidden ze hun mantels op de weg uit. Toen Hij de stad naderde, begon heel de menigte van zijn leerlingen, reeds op de helling van de Olijfberg, opgetogen en met luider stem God te prijzen wegens alle wonderen die zij gezien hadden; zij riepen: "Gezegend de Koning, die komt in de Naam des Heren! Vrede in de hemel en eer in den hoge!"
    Enige FarizeeŽn on-der het volk zeiden tot Hem. "Meester, geef uw leerlingen een terechtwijzing." Hij antwoordde: "Ik zeg u: Als zij zwijgen zullen de stenen roepen."
    En toen Hij naderbij kwam, liet Hij zijn blik over de stad gaan en weende over haar, terwijl Hij zei: "Mocht ook gij op deze dag inzien wat u tot vrede strekt! Maar nu is dat voor uw ogen verborgen. Er zullen dagen over u komen, dat uw vijanden een wal tegen u opwerpen, u omsingelen en u van alle kanten insluiten; zij zullen u met uw kinderen die in u wonen, neersmakken en zij zullen in u geen steen op de andere laten, omdat gij de tijd, waarin barmhartig op u werd neergezien, niet hebt erkend."

Palmwijding

    In de oude christelijke kunst houden de martelaren vaak een palmtak in de hand, daarmee doen zij de oproep: wees moedig, durf keuzes te maken, leg je niet neer bij de dodelijke feiten, zoek naar wegen van leven.
    Op deze oproep willen wij vandaag het oude gebruik van palmwijding beginnen. We wijden deze takken met het water waarmee mensen gedoopt worden, het water dat een eerste levensbehoefte is voor iedereen.
    Eeuwige, God, laat uw zegen rusten op deze palmtakjes opdat zij voor ons een uitnodiging worden tot Pasen, tot echt leven. Mogen zij een oproep zijn om verder te kijken dan de dingen die we met onze ogen zien, om meer liefde te geven, om sterker te hopen.
    Mogen ze een oproep zijn om de ogen niet te sluiten voor lijden en pijn, maar om elkaar te sterken in het vertrouwen dat er leven is over elk dood punt heen.

Zang:
    De koning van de vrede komt in de hoofdstad aan,
    tezamen met zijn vrienden. Hij zal er binnengaan.
    We zien een koning komen, die op een ezel rijdt,
    de palmen van de bomen zijn op de weg gespreid.

    De koning van de vrede, die mens zo echt en waar,
    komt in de stad der steden, en daar loert het gevaar.
    Vandaag klinkt het 'hosanna', in heel Jeruzalem,
    vandaag is 't 'halleluja', maar morgen 'weg met Hem'.
Lezing: KONING
    Zovelen denken koning te zijn en scheppen hun eigen koninkrijk.
    Potsierlijk zitten zij op hun tronen en heersen over niemand en iedereen.

    Zovelen willen koning zijn en hun wetten opleggen aan anderen.
    Hooghartig menen ze te weten wat goed is voor anderen.

    Zovelen dachten koningen te zijn en vast in hun zadel te zitten,
    hoogverheven boven hun onderdanen, totdat de onderdanen niet meer onderdeden.

    Soms zijn er andere koningen, die niet zoeken te heersen maar te dienen,
    koningen die het goede zoeken voor alle mensen en vrede willen voor iedereen.

    Ze voelen zich niet te groot om door de knieŽn te gaan en neer te knielen
    voor de ťne Koning die dienaar van de mensen werd,
    een koning op een ezel, een koning met een doornenkroon.
Zang:
    De koning van de vrede, een koning zonder troon,
    geen macht om te verdelen, geen pracht en praal en kroon.
    Voor allen die Hem volgen is leven weggelegd,
    maar geen gezag of glorie, Hij heeft het zelf gezegd.

    De koning van de vrede, zo groot maar zonder macht,
    gekomen om te dienen, de liefde was zijn kracht.
    Zijn leven willen leiden, zijn weg van dienstbaarheid,
    in goede, slechte tijden, zijn wij daartoe bereid?
Lezing: DE GELIJKENIS VAN DE WIJNGAARD (Lucas 20,9-19)

    Hij richtte zich nu tot het volk met deze gelijkenis: "Iemand legde eens een wijngaard aan; hij verpachtte hem aan wijnbouwers en ging voor lange tijd naar het buitenland. Toen het er de tijd voor was, stuurde hij een slaaf naar de wijnbouwers om zijn deel van de opbrengst van de wijngaard in ontvangst te nemen. Maar de wijnbouwers gaven hem een pak slaag en stuurden hem met lege handen terug.
    Hij zond nog een andere slaaf, maar ook die gaven ze een pak slaag, ze mishandelden hem en stuurden hem met lege handen terug. Hij zond nog een derde, maar ook die takelden zij toe en ze gooiden hem de wijngaard uit. "Wat moet ik nu doen?" zei de eigenaar van de wijngaard. "Ik zal mijn liefste zoon zenden; hem zullen ze toch wel ontzien." Maar toen de wijnbouwers hem zagen, zeiden ze tegen elkaar: "Dat is de erfgenaam. Laten we hem doden, dan is de erfenis voor ons."
    Ze gooiden hem de wijngaard uit en doodden hem. Wat zal de eigenaar van de wijngaard nu met hen doen? Hij zal komen en die wijnbouwers ter dood brengen, en de wijngaard zal hij aan anderen geven." Toen ze dat hoorden, zeiden ze: "Dat nooit!"
    Hij keek hen aan en zei: "Wat betekent dan dit schriftwoord: De steen die de bouwlieden hadden afgekeurd, die is de hoeksteen geworden? Iedereen die over deze steen valt, valt te pletter, en als hij op je valt, word je vermorzeld."
    De schriftgeleerden en de hogepriesters hadden Hem het liefst meteen opgepakt, ook al waren ze bang voor het volk, want ze begrepen dat Hij met die gelijkenis op hen had gedoeld.

Overweging

    "Gezegend de koning, die komt in de naam des Heren"' werd er op Palmzondag in Jeruzalem geroepen. Maar Jezus wilde helemaal geen koning zijn, dan blijkt uit andere evangelieteksten, tenminste geen koning zoals de meeste wereldlijke koningen. Hij was de Messias die kwam in de naam van de Heer, de Messias waar de joden over droomden, de Messias die de weg zou wijzen naar een betere wereld, een wereld waarin Gods bedoelingen nageleefd zouden worden.
    Nu leefde er twee opvattingen over die beloofde Messias. Voor velen was hij een Messias-koning ,zoals koning David. Die had IsraŽl op de kaart gezet en groot gemaakt. Velen droomden van een nieuwe koning met macht die IsraŽl zou bevrijden van de Romeinse bezetters. Ook bij Jezus' leerlingen leefde deze verwachting want, zo blijkt uit de verhalen, ze hoopten op een goed baantje als Jezus als koning geÔnstalleerd zou zijn. Maar Jezus maakte duidelijk dat hij helemaal geen Koninklijke aspiraties had.
    Hij zag zichzelf als Messias, maar niet een koninklijke maar een dienende. Ook dat beeld van de Messias leefde in de joodse geschiedenis. Geen wereldlijk leider maar een geestelijk leider, geen macht maar dienstbaarheid, geen pracht en praal maar eenvoud.
    Als we naar Palmzondag kijken, lijkt het daar in eerste instantie te gaan om die Messias-koning, zo wordt het ook beleefd door de juichende menigte, maar we zien wel een koning op een ezel, het nederige lastdier van de gewone mensen. En dat is veelbetekenend en typerend voor de dienende Messias die Jezus wil zijn, toen en nu, ook in onze tijd, ook in en door zijn Kerk.
    Geloven in Jezus is geloven in zijn dienstbaarheid, is die dienstbaarheid zelf werkelijkheid maken in je leven. Geloven in Jezus heeft niets te maken met macht. Als we echter naar zijn Kerk kijken, dan speelt macht toch een grote rol. De Kerk is toch een machtsblok, waarin de leiders veel macht hebben, of menen te hebben over de gelovigen. Zo ervaren vele gelovige mensen het tenminste.
    Het is in deze tijd wel totaal anders dan in de Middeleeuwen, toen pausen zich machtiger voelden kan koningen en keizers, bisschoppen als prinsen over hun bisdom regeerden. Maar macht in de Kerk en touwtrekken om de macht is funest voor Jezus' boodschap, dodelijk voor zijn idealen van dienstbaarheid.
    Een koning op een ezel, zo typeert Palmzondag de Messias Jezus, koninklijk, niet in pracht en praal, niet in macht, maar koninklijk in eenvoud en dienstbaarheid, koninklijk in zijn trouw aan zijn idealen, tot in de dood toe.
    In het verhaal van de wijngaard hoorden we een totaal andere houding: gaar gaat het niet over trouw maar over ontrouw, daar zie je hoe eigenbelang en winstbejag mensen egoÔstisch en zelfs gewelddadig maakt. Maar die weg leidt niet naar heil en genade, dat doet alleen de weg van eerlijke dienstbaarheid.
    Palmzondag is het begin van de Goede Week, een strijd tussen trouw en ontrouw, een week van leven en dood en toch weer leven. Want de idealen waar Jezus voor stond, die sterven niet, en ook wij zijn geroepen om ze levend te houden, in onszelf, in onze gemeenschap.

Geloofsbelijdenis.
    Vg Ik geloof in God onze Vader,
    die ons zijn Zoon Jezus gezonden heeft
    om zo de waarheid over de hemel en de aarde
    aan ons bekend te maken.

    Al. Wij geloven maar versterk ons zwakke geloof,
    opdat wij zijn boodschap beter gaan verstaan
    en met groter trouw zijn weg durven gaan.

    Vg. Ik geloof in Jezus van Nazareth
    die rondging om te dienen
    en niet om gediend te worden
    en die zo wilde werken aan een wereld,
    die er koninklijk en prachtig zou gaan uitzien.

    Al. Wij geloven maar versterk ons zwakke geloof
    opdat wij ons dienstbaar maken, juist zoals Hij,
    ook als we daarmee tegen de stroom in moeten gaan.

    Vg. Ik geloof in de Heilige Geest,
    die ons in deze viering op Palmzondag
    zo kan vullen met zijn kracht en genade
    dat wij er de bemoediging in vinden
    om in navolging van Jezus
    voor elkaar zo koninklijk en goed mogelijk te zijn.

    Al. Wij geloven maar versterk ons zwakke geloof,
    opdat we de kracht vinden ons geloof te beleven
    in ons leven van alledag, in onze omgang met elkaar. Amen.
Voorbede:
    Wij bidden om de geest van wijsheid van Jezus van Nazaret,
    dat wij de waanzin onderkennen van het recht van de sterkste,
    dat wij groeien in het opkomen voor het recht van de zwakste,
    dat wij oog en oor mogen hebben voor hen
    die niet gezien en niet gehoord worden.
    Dan kunnen ook wij Hem vandaag terecht toejuichen.

    Antifoon:
      Hosanna, zoon van David, hosanna voor de Heer.
      Hosanna, zoon van David en looft Hem altijd weer.

    Wij bidden om de geest van geloof van Jezus van Nazaret,
    dat wij de profetische droom van een betere wereld
    niet prijsgeven voor de bekrompen zorg voor eigen belangen alleen;
    dat ons geloof in bevrijding te zien is in onze manier van leven,
    dat ons verlangen naar gerechtigheid af te lezen valt uit onze keuzes.
    Dan kunnen ook wij Hem vandaag terecht toejuichen.

    Antifoon:
      Hosanna, zoon van David, hosanna voor de Heer.
      Hosanna, zoon van David en looft Hem altijd weer.

    Wij bidden om de geest van trouw van Jezus van Nazaret,
    dat we durven vasthouden aan onze overtuigingen
    en ons niet laten leiden door menselijk opzicht,
    dat wij ons niet laten ontmoedigen door het kwaad dat we zien,
    maar steeds doorgaan met goed zijn en goed doen;
    Dan kunnen ook wij Hem vandaag terecht toejuichen.

    Antifoon:
      Hosanna, zoon van David, hosanna voor de Heer.
      Hosanna, zoon van David en looft Hem altijd weer.

    Wij bidden om de geest van liefde van Jezus van Nazaret,
    dat wij ons niet laten leiden door egoÔsme en gemakzucht,
    maar ons ondergeschikt durven maken aan het geluk van anderen;
    dat we altijd mild in ons oordeel zijn, en geduldig in onze omgang.
    Dan kunnen ook wij Hem vandaag terecht toejuichen.

    Antifoon:
      Hosanna, zoon van David, hosanna voor de Heer.
      Hosanna, zoon van David en looft Hem altijd weer.
Offerandelied: WIE ALS EEN GOD WIL LEVEN . .
    Wie als een God wil leven hier op aarde, (2x)
    hij moet de weg van alle zaad
    en zo vindt hij genade. (2x)

    Hij gaat de weg van alle aardse dingen (2x)
    en leeft zijn lot met hart en ziel
    van alle stervelingen. (2x)

    Hij wordt aan zon en regen prijsgegeven, (2x)
    het kleinste zaad in weer en wind
    moet sterven om te leven. (2x)

    De mensen moeten sterven voor elkander, (2x)
    het kleinste zaad wordt levend brood
    zo voedt de een de ander. (2x)

    En zo heeft onze God zich ook gedragen (2x)
    en zo is Hij het leven zelf
    voor iedereen op aarde (2x)
Gebed over de gaven:

    Heer, in dit brood en deze wijn gedenken wij Jezus, Zoon van David, Zoon van God, Koning en Dienaar. Mogen deze gaven voor ons een bron van kracht zijn om met Hem mee te gaan, door het aards Jerusalem, op weg naar het nieuwe Jerusalem, Gods rijk op aarde, waar vrede en vreugde is weggelegd voor alle mensen. Dat vragen wij U omwille van Jezus, uw dienstknecht, onze redder tot in eeuwigheid. Amen

Tafelgebed

    Pr. De Heer zal bij u zijn.
    Al. De Heer zal u bewaren.
    Pr. Verheft uw hart.
    Al. Wij zijn met ons hart bij de Heer.
    Pr. Brengen wij dank aan de Heer onze God.
    Al. Hij is onze dankbaarheid waardig.
    Pr. Heilige Vader, God van mensen,
    om recht te doen aan uw heerlijkheid,
    om uw heil en verlossing te bezingen,
    danken wij U altijd en overal voor Jezus,
    de profeet van Nazaret.

    Al. Gezegend Hij die kwam in uw Naam.
    Hosanna in den hoge.

    Pr. Alles heeft Hij welgedaan, zieken vonden bij Hem
    genezing en zondaars kregen zijn vergeving.
    Toch werd Hij als een misdadiger veroordeeld tot de dood.
    Hij die zelf onschuldig was, heeft het lijden aanvaard
    voor hen die wel schuldig waren.

    Al. Gezegend Hij die kwam in uw Naam.
    Hosanna in den hoge.

    Pr. Hij is nu voor alle tijden uw woord dat mensen redt,
    de hand die U zondaars reikt,
    de weg waarlangs uw liefde en vrede ons worden aangeboden.
    Hij roept ook ons weg uit het land van duisternis en uitzichtloosheid
    en wijst ons de weg naar uw hemel op aarde.

    Al. Gezegend Hij die kwam in uw Naam.
    Hosanna in den hoge.

    Sanctus

    Pr. God van mensen, wij gedenken Jezus, uw gezondene. Hij die bestond in uw goddelijke majesteit heeft zich vernederd en is ons aller dienaar geworden, om ons zo te bevrijden van de verlammende macht van zonde en schuld.
    Tijdens het laatste avondmaal dat Hij in Jeruzalem met zijn vrienden hield, op die avond voor zijn dood, heeft Hij ons een heilig teken gegeven opdat wij nooit zouden vergeten wat Hij ons heeft willen zeggen.
    Hij nam brood, dankte U, brak het en deelde het rond met de woorden: Neemt en eet hiervan, jullie allemaal, dit is mijn lichaam, dit is mijn leven dat Ik voor jullie ga geven.
    Zo nam Hij op die avond ook de beker met wijn, deelde die met zijn vrienden met de woorden: Neemt deze beker en drinkt hier allen uit, want dit is mijn bloed, dit is mijn leven dat Ik voor jullie ga geven, dit is de beker van een nieuw en altijddurend verbond. Blijf dit doen om Mij te gedenken.
    Zo vieren wij het verbond van God met de mensen.

    Al. Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker,
    verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.

    Pr. God van mensen, deze Jezus willen wij levend houden in ons midden. Samen met Hem willen ook wij deze oude aarde vernieuwen en de macht van het kwaad breken.
    Naar zijn voorbeeld willen ook wij nieuwe wegen van goedheid banen, paden van gerechtigheid en vrede, van geloof in de toekomst en vertrouwen in elkaar. Schenk ons uw Geest van kracht opdat ook wij in staat zijn Hem na te volgen in zijn idealisme en trouw, in zijn menslievendheid en dienstbaarheid.
    Dan zal ook door ieder van ons uw rijk op aarde werke-lijkheid worden, in zijn naam en in zijn kracht.

    Al. Door Hem en met Hem en in Hem zal uw naam geprezen zijn, Heer onze God, almachtige Vader, in de eenheid van de heilige Geest, hier en nu en tot in eeuwigheid. Amen

    Pr. Laten wij bidden tot God onze Vader met de woorden die Jezus ons gegeven heeft:

    Al. Onze Vader . . .

    Pr. Verlos ons, Heer, van alle kwaad, geef vrede in onze dagen, dat wij, gesteund door uw barmhartigheid, vrij mogen zijn van zonde en beveiligd tegen alle onrust. Hoopvol wachtend op de komst van Jezus, Messias, uw Zoon.

    Al. Want van U is het koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in eeuwigheid. Amen

Vredewens

Agnus Dei/Lam Gods

Communielied

Slottekst:
    Het lastdier van de vrede draagt mijn Heer,
    Gods knecht ten voeten uit rijdt bij ons binnen.
    zal nu de aangename tijd beginnen
    en neemt voorgoed de vijandschap een keer?

    De eigenmacht van mensen is nog groot;
    het lijfsbehoud verblindt ons aller ogen.
    dat hier Gods weg gegaan wordt, blijft verborgen.
    Loopt gehoorzaamheid aan Hem dan dood?

    Door dezer dagen heen voert ons de weg
    van Hem, die toont hoe vrede bloeit uit lijden.
    Waar rondom hem verraad en leugen strijden
    wordt hij ons als de waarheid aangezegd.

    Te kostbaar in Gods ogen is zijn bloed.
    Hij maakte het tot drager van het leven.
    Wij mogen hoopvol ons op weg begeven
    totdat Hij komt als koning. wees gegroet!
Slotgebed:

    Heer, schenk ons de kracht om Jezus' weg te gaan, met de eenvoud en het doorzettingsvermogen van een ezel. Dat wij bereid zijn elkander te dragen in een geest van liefde en dienstbaarheid, zoals ons is voorgeleefd door de profeet van Nazaret en de gekruisigde van Jeruzalem. Amen

Slotlied: :JERUZALEM MIJN VADERSTAD (melodie: Auld lang syne)
    Jeruzalem, mijn vaderstad,
    mijn moederstad, wanneer
    zal ik u zien zoals gij zijt:
    de bruid van onze Heer.
    Daar is geen pijn en geen verdriet,
    geen afgunst en geen nijd,
    en angst en armoe zijn er niet,
    maar altijd vrolijkheid.

    God geve mij, Jeruzalem,
    dat ik eens op een dag
    een pelgrim aan uw poorten ben
    en dat ik binnen mag.
    De negers met hun loftrompet,
    de joden met hun ster;
    de laatste is de eerste hier,
    al kwam hij ook van ver.

    Van alle kanten komen zij,
    de lange lanen door;
    het is een eindeloze rij:
    de kinderen gaan voor.
    Jeruzalem, mijn vaderstad,
    mijn moederhuis, wanneer
    zal ik u zien zoals gij zijt:
    de bruid van onze Heer.
Om over na te denken: Eťn dag koning zijn
    Vandaag hosanna en morgen weg met Hem,
    een schril contrast,
    en daartussenin het leven van alledag:
    rauw en kwetsbaar, relatief, ontluisterend,
    roem die vergankelijk is
    en vervliegt als de geur van parfum.

    Vandaag hosanna en morgen weg met Hem,
    zijn levenswijze sprak mensen aan
    maar riep ook weerstand op,
    leven vond Hij belangrijker
    dan de letters van wet en traditie,
    kleinen en zwakken gaf Hij een gezicht
    en onrecht bracht Hij aan het licht.

    Vandaag hosanna en morgen weg met Hem,
    vandaag de koning te rijk zijn
    en morgen de vergankelijkheid van het leven
    ten diepste ervaren.
    Het is niet iets
    om daarbij elke minuut van je leven stil te staan,
    maar zo af en toe,
    even ...
    een moment
    tussen al die andere momenten,
    het maakt je stil.